News



Jeszcze kilkaset tysięcy lat temu woda żłobiła wąwozy na powierzchni Marsa - donosi najnowszy numer czasopisma "Nature".

Zdjęcia wykonane przez sondy kosmiczne wyraźnie pokazują, że w szerokościach geograficznych od 30 do 70 stopni na powierzchni Marsa obserwujemy grupy wyraźnych wyżłobień i wąwozów. Ich długości sięgają zwykle kilku kilometrów, a głębokości dochodzą do kilkudziesięciu metrów. Szczególnie dużo jest ich na wzniesieniach takich jak np. ściany kraterów uderzeniowych.

Naukowcy uważają, że wąwozy te powstały na skutek działania wody, aczkolwiek niektórzy badacze nie wykluczają wpływu innych cieczy np. ciekłego dwutlenku węgla.

Ostre i wyraźne kształty wyżłobień wskazują na to, że powstały one całkiem niedawno. To stwarza duży problem interpretacyjny biorąc pod uwagę obecny chłodny klimat Marsa. Wąwozy wstępują bowiem bardzo daleko od równika Czerwonej Planety i sięgają nawet strefy podbiegunowej, gdzie temperatury w ostatnich czasach nigdy nie były na tyle duże, aby dopuścić istnienie ciekłej wody.

W najnowszym numerze czasopisma "Nature" Philip R. Christensen z Department of Geological Science na Arizona State University prezentuje nowy model tłumaczący powstanie marsjańskich wąwozów.

Wskazuje on, że wąwozy mogły powstać całkiem niedawno poprzez zmieszanie śniegu bogatego w zamrożoną wodę, który przedostał się z marsjańskich czap polarnych do mniejszych szerokości kilkaset tysięcy lat temu. Proces ten umożliwiła zmiana kąta nachylenia osi rotacji Czerwonej Planety. W okresie dużego nachylenia śnieg dostał się do średnich szerokości geograficznych. Po powrocie do wcześniejszego nachylenia, gdy temperatury powyżej równika wyraźnie wzrosły, mogła powstać ciekła woda i w ciągu niespełna 5000 lat wyżłobić obserwowane dziś wąwozy.

Niewielkie pozostałości śniegu z biegunów są nadal obserwowane na powierzchni Marsa, co stanowi niejako pośredni dowód na prawdziwość modelu Christensena. Dodatkowo obszary te są ostatnimi miejscami, gdzie całkiem niedawno (w geologicznej skali czasu) obserwowano ciekłą wodę, a przez to są potencjalnymi enklawami mogącymi zawierać prymitywne marsjańskie życie.

01.03.2003
Serwis informacyjny prowadzi: Rafał Kendracki

Zródła: Onet.pl




powrót do indeksu wiadomości        powrót do strony głównej

Uwagi do stron www Copyright 2002, Mars Society Polska design Intesk

stat4u