News



Tajemnicze żleby, widoczne na zboczach marsjańskich kraterów, mogły powstać w wyniku topnienia śniegu, a nie obecnego pod powierzchnią planety lodu - twierdzi amerykański geolog Philip Christensen w opublikowanym wczoraj na stronach internetowych czasopisma Nature artykule.

Szerokie na setki a głębokie na kilkadziesiąt metrów i długie na kilka kilometrów rozpadliny wyżłobione są na zboczach wielu marsjańskich kraterów i wzniesień. Najczęściej występują w umiarkowanych strefach marsjańskiego klimatu - między 30 a 70 stopniem szerokości marsjańskiej. Od czasu zaobserwowania tych żlebów przez sondę Mars Global Surveyor w 2000 roku nie udało się w zadowalający sposób wyjaśnić ich pochodzenia. Jako możliwe przyczyny powstania żlebów wymieniano tryskające źródła, podziemne pokłady lodu i opady dwutlenku węgla.

Philip Christensen z University of Arizona w Tempe, jeden z kierowników programu Mars Odyssey, po przeanalizowaniu szeregu zdjęć z sond Mars Odyssey i Mars Global Surveyor wysunął kolejną hipotezę. Jego zdaniem, żleby na zboczach marsjańskich kraterów wyrzeźbił topniejący śnieg. Niedawno odkryto duże pokłady wody, zgromadzone w czapach polarnych Marsa, w okolicach biegunów planety. W okresie letnim czapy polarne parują. Wahania nachylenia osi obrotu Marsa do płaszczyzny jego orbity powodują, że w niektórych okresach czapy polarne są szczególnie silnie oświetlane przez Słońce. Wtedy do atmosfery dostaje się nie tylko dwutlenek węgla, ale też i woda, która wkrótce spada w okolicach bliższych równika w postaci śniegu. Gdy warstwa śniegu, leżąca na zboczu wzgórza, ogrzewana jest przez Słońce, zewnętrzne jej warstwy mogą działać jak koc. Mimo że temperatura powietrza jest wciąż znacznie niższa niż temperatura zamarzania wody, pod śnieżną kołderką głębiej położone warstwy topnieją i, spływając, żłobią wąwozy w zboczach kraterów. Cały ten proces jest dość powolny - uczony ocenia, że wyżłobienie jednej szczeliny trwa około 5000 lat. Proponowany przez niego mechanizm wydaje się dobrze wyjaśniać wszystkie obserwowane cechy marsjańskich żlebów. Być może na którymś z kolejnych zdjęć uda się zaobserwować kolejny żleb w trakcie powstawania.

Jeśli dalsze badania potwierdzą hipotezę Christensena, otworzą się interesujące możliwości. Gdyby pod śniegiem, pokrywającym zbocza kraterów, przez dłuższy czas mogła przetrwać woda w stanie ciekłym, to oznaczałoby to, że prawdopodobnie jest to najlepsze miejsce do poszukiwania jakichś form marsjańskiego życia. Śnieg ten mógłby także stanowić źródło wody dla przyszłych załogowych wypraw na Marsa.


24.02.2003
Serwis informacyjny prowadzi: Rafał Kendracki

Zródła: Astronews,Łukasz Wiśniewski




powrót do indeksu wiadomości        powrót do strony głównej

Uwagi do stron www Copyright 2002, Mars Society Polska design Intesk

stat4u