Mars Society Polska:
  ::  Strona g堯wna
  ::  Zarz康
  ::  Dane MSP
  ::  Statut stowarzyszenia
  ::  Deklaracja za這篡cielska
  ::  Raporty
  ::  Studenckie Ko這 Naukowe

  Projekty:
  ::  Projekt MPV

  Zbiory MSP:
  ::  Archiwum artyku堯w
  ::  Zdj璚ia i animacje
  ::  Forum
  ::  Ksi璕a go軼i
  ::  Linki

  MS na 鈍iecie:
  ::  Kwatera G堯wna w USA
  ::  Wielka Brytania
  ::  Kanada
  ::  Australia
  ::  Pozosta貫 oddzia造
 
Koncepcje za這gowych wypraw na Marsa
<< cofnij

Projekty wypraw za這gowych na Marsa powsta造 d逝go przed pierwszym lotem cz這wieka w Kosmos. Pierwszy z nich przedstawi Werner von Braun w swej ksi捫ce "The Mars Project" w 1953 roku. Wyprawa mia豉 sk豉da si z 10 statk闚 o masie 3720 ton ka盥y. Na ka盥y z nich mia這 przypada 7 ludzi za這gi. Monta i tankowanie statk闚 odbywa這by si na orbicie przy u篡ciu flotylli 46 trzystopniowych wahad這wc闚 o ci篹arze startowym 6400 ton i no郾o軼i 39 ton (wahad這wiec Columbia wynosi na LEO 24 tony). Potrzeba by這by wykona ok.1000 lot闚 spalaj帷 5 mln. ton paliwa na ten cel. Po zako鎍zeniu monta簑 flotylla wyruszy豉by w 260-ciodniow podr騜 na Marsa. Po dotarciu tam za這ga wyl康owa豉by w 3 "szalupach", aby przez 449 dni bada planet. Nast瘼nie statki wr鏂i造by na Ziemi po 260 dniach. Wyprawa trwa豉by w sumie oko這 3 lat. Pocz徠kowy koszt wyprawy von Braun oceni na bliski niewielkiej operacji wojskowej na ograniczonym teatrze dzia豉 wojennych. Nied逝go po 10 latach koszt spad dzi瘯i temu, 瞠 zmieniono paliwo u篡te w wyprawie. Zamiast pocz徠kowej mieszanki hydrazyny i kwasu azotowego zaproponowa u篡cie ciek貫go wodoru i tlenu. Pozwoli這 to na redukcj masy startowej wahad這wc闚 o 1 i pi璚iokrotne powi瘯szenie masy 豉dunku wynoszonego na orbit. Koszta spad造 do tych, jakie poniesiono by przy potyczce na granicy.

Projekt von Brauna sta si podstaw do opracowania wyprawy na Czerwon Planet w ramach S E I og這szonej przez prezydenta G. Bush`a na prze這mie lat 1989/90. W opracowanym tzw. Raporcie 90-dniowym plan wyprawy za這gowej na Marsa mia wygl康a nast瘼uj帷o.

Najpierw powsta豉by baza orbitalna z hangarami do budowy statk闚 mi璠zyplanetarnych. Na budow ka盥ego z nich przeznaczono 1 start promu kosmicznego i 3 starty ci篹kich rakiet no郾ych. W ci庵u 10 lat statki te przewioz造by zapasy i sprz皻 do budowy baz na Ksi篹ycu. Bazy te wraz z infrastruktur orbitaln pos逝篡造by do budowy 1 statku o no郾o軼i 1000 ton. Statek ten wyruszy豚y po trajektorii opozycyjnej na Marsa, aby kilka os鏏 w niewielkim stateczku wybra造by si na 30 dniow wypraw na planet, by potem powr鏂i na Ziemi po kolejn za這g. Czas wyprawy: 18 miesi璚y. Niestety, projekt ten nie uzyska aprobaty Kongresu, poniewa programy z opracowaniem oddzielnych technologii na potrzeby statk闚 rejsowych na Ksi篹yc, statku wyprawy na Marsa i samej wyprawy wymaga造 nak豉d闚 ok. 450 miliard闚 dolar闚.

W Europie na czwartej dorocznej sesji Mi璠zynarodowego Uniwersytetu Kosmicznego w Tuluzie w 1991 roku opracowano "Misja Marsja雟ka: ko鎍owy raport". W niej wyprawa zosta豉 podzielona na 3 etapy: wst瘼ny, transportowy i za這gowy. W pierwszym, maj帷ym trwa od 2003 do 2014, automatyczne sondy z robotami dokona造by selekcji miejsc l康owania i lokalizacji zasob闚 na potrzeby wyprawy. Przekazane przez sie satelit闚 przeka幡ikowych wyniki zosta造by przeanalizowane i wybrano by miejsce l康owania. W 2014 w fazie transportowej bezza這gowy frachtowiec dostarczy豚y wyposa瞠nie i sprz皻 dla wyprawy za這gowej w 2016 roku. W fazie za這gowej wyruszy造by 2 za這gi. Pierwsza z nich przebywa豉by na Marsie 40 dni, aby przygotowa grunt dla drugiej wyprawy, kt鏎a sp璠zi豉by 400 dni badaj帷 Czerwony Glob. Statek dla 8 os鏏 posiada豚y nap璠 jonowy z zasilaniem energi j康row i chemiczny. Ten drugi stosowano by do manewr闚 na niskich orbitach obu planet. Do monta簑 statku za這gowego postanowiono wykorzysta w 19 lotach rakiet "Energia".

W Stanach Zjednoczonych po fiasku programu S E I w firmie Martin Marietta opracowano nowe podej軼ie, kt鏎e zrywa這 z planem von Brauna i za這瞠niami planu S E I. Po pierwsze: zrezygnowano z budowy baz orbitalnych i monta簑 na orbicie oko這ziemskiej. Po drugie: wprowadzono produkcj paliwa na Marsie. Po trzecie sprz皻 opracowany na potrzeby wyprawy marsja雟kiej mo積a by這 wykorzysta do wypraw na Ksi篹yc. Po czwarte: za這ga wyrusza豉 na Marsa bezpo鈔ednio z Ziemi bez tankowania na orbicie. Opracowany plan nazwano "Mars Direct", a jego tw鏎cami byli R. Zubrin i D. Baker. Plan przedstawia si nast瘼uj帷o. Z Ziemi startowa豉by rakieta "Ares" nios帷a pojazd powrotny z instalacj do produkcji paliwa na Marsie. Po 180 dniach pojazd dotar豚y na Marsa i wyl康owa豚y wykorzystuj帷 hamowanie atmosferyczne. Po wyl康owaniu jednostka ISPP rozpocz窸aby produkcj paliwa, kt鏎a trwa豉by oko這 6 miesi璚y. Dwa lata po starcie pierwszej rakiety wys豉ne zosta造by dwie rakiety. Pierwsza z nich nios豉by modu mieszkalny z 4-osobow za這g, a druga pojazd powrotny z instalacj ISPP dla drugiej za這gi. Po 180 dniach obie rakiety wyl康owa造by na Marsie. Za這ga sp璠zi豉by 500 dni na planecie badaj帷 j, a instalacja ISPP drugiego pojazdu powrotnego produkowa豉by paliwo na powr鏒 drugiej wyprawy lub by豉by rezerw dla pierwszej. Po zako鎍zeniu bada, za這ga wsiad豉by do pojazdu powrotnego i po 180 dniach wr鏂i豉by na Ziemi. Koszta wyprawy oceniono na 20 miliard闚 dolar闚 (w 1991 roku). Plan przewiduje przeprowadzenie kilku do kilkunastu wypraw, a do mo磧iwo軼i za這瞠nia bazy na Marsie powsta貫j z po陰czenia modu堯w za這gowych.

Plan "Mars Direct" zaprezentowano o鈔odkom NASA, kt鏎e na jego podstawie stworzy造 wersj "Mars Semi-Direct". R騜nice od pierwowzoru by造 poka幡e. Przede wszystkim powi瘯szono za這g do 6 os鏏 i ograniczono rol produkcji paliwa na Marsie do wytworzenia paliwa tylko do wyniesienia za這gi z powierzchni planety na orbit oko這marsja雟k. Dalej za這ga po przesiadce mia豉 wr鏂i na Ziemi pojazdem powrotnym, kt鏎y przylatywa z Ziemi na orbit Marsa wraz z pojazdem startuj帷ym z instalacj ISPP. Jednocze郾ie przyby豉 dodatkowa rakieta no郾a dla dostarczenia zatankowanego pojazdu powrotnego na orbit Marsa. Czyli na pocz徠ek startowa造 dwie rakiety: pierwsza z pojazdem startuj帷ym i instalacj ISPP, a druga z pojazdem powrotnym. Dalej by造 trzy starty: dwie rakiety z pojazdami dla drugiej wyprawy i modu za這gowy pierwszej wyprawy itd. Jako rakiet no郾 brano pod uwag rosyjsk "Energi" wynosz帷 na LEO 120 ton. Sprz皻 na potrzeby wyprawy nie m鏬 by wykorzystany do misji ksi篹ycowych. Planowano odbycie 3 misji na Marsa. Koszt 1 wyprawy mia wynie嗆 55 miliard闚 dolar闚 (w 1993 roku). Plan "Mars Semi-Direct" przechodzi ewolucj i w wersji z 1997 roku wida kolejne r騜nice. Pierwsza - to dodanie do pojazd闚 i modu逝 za這gowego stopni nap璠owych z silnikami j康rowymi, kt鏎e przenios造by pojazdy wyprawy na Marsa. Druga - u篡cie rakiety "Magnum" o no郾o軼i 75 ton, z這穎nej z zespo堯w u篡tych przy budowie wahad這wca. Trzecia - to konsekwencja drugiej - rozbicie g鏎nych stopni w planie na dwie po這wy: pojazd lub modu i cz這n nap璠owy, kt鏎e maj by wyniesione osobno dwoma rakietami i po陰czone na orbicie. W rezultacie otrzymano podwojenie ilo軼i rakiet no郾ych przypadaj帷ych na poszczeg鏊ne starty, czyli 4 rakiety w pierwszym rzucie i 6 rakiet w dalszych. Koszty zmodyfikowanej wersji "Mars Semi-Direct" obliczono na 42 miliardy dolar闚 (na rok 1995).

Na kongresie w Amsterdamie, kt鏎y odby si 4-8 pa寮ziernika 1999 roku w dokumencie "Comparison of Promising Concepts for the First Manned Mars Mission" zaprezentowano dalsze modyfikacje planu "Mars Semi-Direct" z 1997 roku, kt鏎e zostan opisane w nast瘼nym numerze "Astronautyki".


Andrzej Kotarski




Og鏊ne pytania prosz kierowa pod adres: kontakt@marssociety.pl
Copyright © The Mars Society 1998-2003
" Ziemia jest kolebk ludzko軼i, lecz nikt
nie pozostaje w kolebce do ko鎍a 篡cia. "
-- Konstanty Cio趾owski, 1895

PRZYㄐCZ SI DODAJ DO ULUBIONYCH NAPISZ DO NAS FAQ